ന്യൂഡൽഹി/തിരുവനന്തപുരം:* രാജ്യത്തെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗം നവീകരിക്കുന്നതിനായി കേന്ദ്ര സർക്കാർ ആവിഷ്കരിച്ച ‘പി.എം. ശ്രീ’ (PM Schools for Rising India) പദ്ധതിയെച്ചൊല്ലിയുള്ള ചർച്ചകൾ വീണ്ടും സജീവമാകുകയാണ്. എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളും ഈ പദ്ധതി നിർബന്ധമായും നടപ്പിലാക്കണമെന്ന തരത്തിലുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങൾ കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, പൊതുജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ഉയരുന്ന പ്രധാന ചോദ്യമിതാണ്— ഒരു സംസ്ഥാനത്തിന് ഈ പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് നിയമപരമായി പിന്തിരിയാൻ അവകാശമുണ്ടോ? കേന്ദ്രത്തിന് ഇത് സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ മേൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കാൻ കഴിയുമോ?
ഭരണഘടനാപരമായ വശങ്ങളും ഇതിന് പിന്നിലെ സാമ്പത്തിക സമവാക്യങ്ങളും പരിശോധിക്കാം.
വിദ്യാഭ്യാസം ‘കൺകറന്റ് ലിസ്റ്റിൽ’; സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് പൂർണ്ണ അവകാശം
ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വിദ്യാഭ്യാസം എന്നത് കേന്ദ്രത്തിനും സംസ്ഥാനത്തിനും തുല്യ അധികാരമുള്ള
കൺകറന്റ് ലിസ്റ്റിൽ’ (Concurrent List)
വിദ്യാഭ്യാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളിൽ അന്തിമ തീരുമാനമെടുക്കാനും നിയമനിർമ്മാണം നടത്താനും സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്ക് ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശമുണ്ട്.
പി.എം. ശ്രീ എന്നത് ഒരു കേന്ദ്രാവിഷ്കൃത പദ്ധതി (Centrally Sponsored Scheme) മാത്രമാണ്. ഇത്തരം പദ്ധതികൾ ഒരു സംസ്ഥാനത്ത് നടപ്പിലാക്കണമെങ്കിൽ കേന്ദ്രവും സംസ്ഥാനവും തമ്മിൽ ധാരണാപത്രത്തിൽ (MoU) ഒപ്പുവെക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഇതിനോട് വിയോജിക്കുകയോ ഒപ്പുവെക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കാൻ കേന്ദ്രത്തിന് സംസ്ഥാനത്തെ നിയമപരമായി നിർബന്ധിക്കാനാകില്ല
എന്തുകൊണ്ട് ചില സംസ്ഥാനങ്ങൾ എതിർക്കുന്നു?
ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം (NEP 2020) പൂർണ്ണമായി നടപ്പിലാക്കുമെന്ന വ്യവസ്ഥ പി.എം. ശ്രീ പദ്ധതിയുടെ ധാരണാപത്രത്തിലുണ്ട്. ഇതാണ് കേരളം, തമിഴ്നാട്, പശ്ചിമ ബംഗാൾ, ഡൽഹി തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളെ തുടക്കത്തിൽ ഇതിൽ നിന്ന് മാറിനിൽക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചത്. തങ്ങളുടെ പ്രാദേശിക താല്പര്യങ്ങൾക്കും വിദ്യാഭ്യാസ രീതികൾക്കും വിരുദ്ധമായ വ്യവസ്ഥകൾ അംഗീകരിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന നിലപാടാണ് ഈ സംസ്ഥാനങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചത്.
ഫണ്ട് തടഞ്ഞുവെക്കലും കേന്ദ്രത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദ തന്ത്രങ്ങളും
നിയമപരമായി അടിച്ചേൽപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും, സാമ്പത്തികമായ സമ്മർദ്ദ തന്ത്രങ്ങളിലൂടെ സംസ്ഥാനങ്ങളെ പദ്ധതിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാർ ശ്രമിക്കാറുണ്ട്.
മറ്റ് ഫണ്ടുകൾ തടയുന്നു
സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി കേന്ദ്രം നൽകുന്ന ‘സമഗ്ര ശിക്ഷാ അഭിയാൻ’ (SSA) ഫണ്ടുകൾ റിലീസ് ചെയ്യണമെങ്കിൽ പി.എം. ശ്രീ പദ്ധതിയിൽ ഒപ്പുവെക്കണമെന്ന നിബന്ധന കേന്ദ്രം മുന്നോട്ടുവെക്കാറുണ്ട്.
ഈ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാൻ ഒടുവിൽ കേരളം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ചില സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് കേന്ദ്രവുമായി ഭാഗികമായ ചർച്ചകൾക്കും ധാരണകൾക്കും വഴങ്ങേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്.
സാമ്പത്തിക ബാധ്യത സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും
പൂർണ്ണമായും കേന്ദ്ര ഫണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് നടത്തുന്ന ഒന്നല്ല പി.എം. ശ്രീ പദ്ധതി. കേരളം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പൊതുവിഭാഗത്തിൽ പെടുന്ന സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ പദ്ധതിച്ചെലവിന്റെ 60 ശതമാനം കേന്ദ്രം നൽകുമ്പോൾ 40 ശതമാനം തുക സംസ്ഥാന സർക്കാരാണ് കണ്ടെത്തേണ്ടത്. വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇത് 90:10 എന്ന അനുപാതത്തിലാണ്. സ്വന്തം ഖജനാവിൽ നിന്ന് 40% പണം മുടക്കേണ്ട ഒരു പദ്ധതി വേണമോ വേണ്ടയോ എന്ന് തീരുമാനിക്കാനുള്ള പരമാധികാരം പൂർണ്ണമായും സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്കാണ്
ചുരുക്കത്തിൽ
പി.എം. ശ്രീ പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് പിന്തിരിയാൻ ഏതൊരു സംസ്ഥാനത്തിനും നിയമപരമായി പൂർണ്ണ അവകാശമുണ്ട്. കേന്ദ്രത്തിന് ഇത് നിർബന്ധമാക്കാൻ കഴിയില്ല. എന്നാൽ ഫണ്ടുകൾ തടഞ്ഞുവെച്ചുള്ള കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഭരണപരമായ സമ്മർദ്ദങ്ങൾ ഇതിൽ നിന്ന് മാറിനിൽക്കാൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് വലിയ സാമ്പത്തിക വെല്ലുവിളി ഉയർത്തുന്നു എന്നതാണ് യാഥാർത്ഥ്യം.
