സിന്ധുനദീജല തർക്കം: പാക്കിസ്ഥാന് വൻ തിരിച്ചടി; ഇന്ത്യയുടെ കോടതിച്ചെലവും പാക്കിസ്ഥാൻ ഒടുക്കണം!

ജനീവ: സിന്ധുനദീജല കരാർ മരവിപ്പിച്ചതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇന്ത്യയുമായുള്ള തർക്കത്തിൽ പാക്കിസ്ഥാന് വീണ്ടും കനത്ത തിരിച്ചടി. അന്താരാഷ്ട്ര കോടതിയിൽ (പെർമനൻ്റ് കോർട്ട് ഒഫ് ആർബിട്രേഷൻ-പിസിഎ) കേസ് നടത്തുന്നതിനായി ഇന്ത്യ വഹിക്കേണ്ടി വരുമായിരുന്ന ഭീമമായ ചെലവുകൂടി ഇപ്പോൾ പാക്കിസ്ഥാൻ തന്നെ ഒടുക്കേണ്ടി വന്നിരിക്കുകയാണ്. അന്താരാഷ്ട്ര കോടതിയിലെ നടപടികൾ ഇന്ത്യ ദീർഘകാലമായി ബഹിഷ്‌കരിക്കുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഈ തുക മുഴുവൻ ഏറ്റെടുക്കാൻ പാക്കിസ്ഥാൻ നിർബന്ധിതരായത്.
ആർബിട്രേഷൻ നടപടികൾക്കായി ഏകദേശം 6,00,000 ഡോളറിലധികം (ഇന്ത്യൻ കണക്കിൽ ഏകദേശം 57.7 ദശലക്ഷം രൂപ) പാക്കിസ്ഥാന് ചെലവഴിക്കേണ്ടി വന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. പാക്കിസ്ഥാൻ കറൻസിയിൽ ഇത് 165 ദശലക്ഷത്തിലധികം രൂപ വരും.

ഇന്ത്യ വിട്ടുനിന്നു, ബാധ്യത മുഴുവൻ പാക്കിസ്ഥാന്

സിന്ധുജല കരാറിലെ തർക്കപരിഹാര സംവിധാനമനുസരിച്ച്, ആർബിട്രേഷൻ (മധ്യസ്ഥത) ചെലവുകൾ ഇന്ത്യയും പാക്കിസ്ഥാനും തുല്യമായാണ് വഹിക്കേണ്ടത്. എന്നാൽ, 2025 ഏപ്രിൽ 22-ന് ഉണ്ടായ പഹൽഗാം ഭീകരാക്രമണത്തെത്തുടർന്ന് സിന്ധുജല കരാർ പ്രകാരമുള്ള സഹകരണം ഇന്ത്യ പൂർണ്ണമായി നിർത്തിവച്ചിരുന്നു. ഇതിന് പിന്നാലെ ‘പെർമനൻ്റ് കോർട്ട് ഒഫ് ആർബിട്രേഷൻ’, ‘ന്യൂട്രൽ എക്സ്പെർട്ട്’ (നിഷ്‌പക്ഷ വിദഗ്‌ധൻ) എന്നിവയുടെ മുമ്പാകെ നടന്ന നടപടികളിൽ നിന്നെല്ലാം ഇന്ത്യ വിട്ടുനിൽക്കുകയാണുണ്ടായത്.
ഇന്ത്യ പങ്കെടുക്കാതിരുന്നിട്ടും ആർബിട്രേഷൻ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ട് പോകാൻ പാക്കിസ്ഥാൻ തീരുമാനിക്കുകയായിരുന്നു. കോടതി നടപടികൾ തടസ്സപ്പെടാതിരിക്കാൻ അതിനുവരുന്ന മുഴുവൻ സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയും അവർ തന്നെ വഹിക്കേണ്ടി വന്നു. പിസിഎ നടപടികൾക്ക് ഓരോ രാജ്യത്തിനും ശരാശരി 3,00,000 ഡോളറോളമാണ് ചെലവ് വരുന്നത്. ഇന്ത്യ ഇതിൽ പങ്കെടുക്കാനോ ചെലവ് പങ്കിടാനോ വിസമ്മതിച്ച സാഹചര്യത്തിലാണ് ഇരുപക്ഷത്തെയും ചെലവുകൾ (ആകെ 6 ലക്ഷത്തിലധികം ഡോളർ) പാക്കിസ്ഥാൻ ഒറ്റയ്ക്ക് ഏറ്റെടുത്തത്.

തർക്കത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലം:
2016-ൽ പാക്കിസ്ഥാൻ മുൻകൈയെടുത്താണ് പിസിഎ നടപടികൾ ആരംഭിച്ചത്. എന്നാൽ ഇന്ത്യ 2023 മുതൽ ഇതിൽ നിന്നും ബഹിഷ്കരണം തുടരുകയായിരുന്നു. 2025 മേയ് മാസത്തിൽ ന്യൂഡൽഹി സിന്ധുനദീജല കരാർ ഔദ്യോഗികമായി മരവിപ്പിച്ചതോടെയാണ് പാക്കിസ്ഥാൻ ആർബിട്രേഷൻ നടപടികൾ വീണ്ടും പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചത്.

ഇന്ത്യയുടെ നീക്കം പാക്കിസ്ഥാനെ ആശങ്കപ്പെടുത്തുന്നു

1960-ൽ ഒപ്പുവച്ച സിന്ധുനദീജല കരാർ പ്രകാരം പടിഞ്ഞാറൻ നദികളായ സിന്ധു, ഝലം, ചെനാബ് എന്നിവയിലെ വെള്ളം ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം പാക്കിസ്ഥാനാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. എങ്കിലും ഈ നദികൾക്ക് കുറുകെ ഭൗതികമായ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ നിർമിക്കാനും ജലം ഉപയോഗിക്കാനും ഇന്ത്യയ്ക്ക് ചില പ്രത്യേക അവകാശങ്ങൾ കരാർ നൽകുന്നുണ്ട്.
കോടതി നടപടികളുമായി പാക്കിസ്ഥാൻ മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോഴും, ഈ പടിഞ്ഞാറൻ നദികളിലെ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളുടെ നിർമാണവുമായി അതിവേഗം മുന്നോട്ട് പോവുകയാണ് ഇന്ത്യ. ഇന്ത്യയുടെ ഈ ശക്തമായ നിലപാട് പാക്കിസ്ഥാനെ കൂടുതൽ ആശങ്കയിലാക്കുന്നുണ്ട്.